Mieke analyseert

pad

Voorbereiding workshop

Ik heb het hier regelmatig over ZBrush. Hoewel het niet het gereedschap is dat ik het meeste gebruik, is het voor mij wel een van de meest dankbare gereedschappen. Het is namelijk een gereedschap waarmee je, in de computer, werkt alsof je met een stuk klei bezig bent. Je kunt er werkelijk van alles mee maken zonder dat het al te veel tijd kost en je kunt tot op zeer klein detail realistisch blijven, in mijn werk heel belangrijk. Verder kun je de modellen die je maakt in ZBrush ook gelijk verven, zodat het er nog realistischer uit kan zien. De modellen die je met ZBrush maakt kun je ook weer exporteren naar andere programma's waarna je er nog verder mee kunt werken. Ik gebruik het voor de meest uiteenlopende zaken, maar het is vooral handig bij biologische onderwerpen.

Binnenkort ga ik een workshop ZBrush geven en ik wil me natuurlijk goed voorbereiden. De workshop is voor mede-natuurwetenschappelijke illustratoren en heeft, om het gemakkelijk te houden, een van te voren bekend thema. Ik ga namelijk laten zien hoe ze een bruine kikker met behulp van Zbrush kunnen maken. De voorbereiding alleen al is leuk genoeg om te laten zien!

In mijn tuin heb ik gelukkig meer dan genoeg bruine kikkers om als model te dienen. Op dit moment springen er ook zat hele erge jonge kikkertjes rond die net uit de vijver zijn gekomen, maar ik ben juist op zoek naar de kikkers van een jaar of twee, drie oud. Die zijn nog niet al te dik, zodat je de structuren goed kunt zien, maar wel groot genoeg om te filmen of te fotograferen. Af en toe pak ik er eentje uit de tuin, zet hem in een klein aquarium bedekt met wit papier en fotografeer en film hem.

Ik gebruik meerdere kikkers. Per kikker zitten ze maar een minuut of vijf in het aquarium en gaan dan weer de tuin in om de kikker zo min mogelijk te belasten. Ik heb nu al een aardig voorraadje afbeeldingen die we kunnen gebruiken in de workshop om er voor te zorgen dat het uiteindelijk kikkermodel zo realistisch mogelijk wordt. Bij alle afbeeldingen en filmpjes zorg ik ervoor dat de achtergrond zo min mogelijk stoort, het liefst is die volkomen wit.
Nee, bovenstaande kikker is niet dood, wel even heeel erg kort op zijn rug gelegd om de structuur van de huid van zijn buik te kunnen bekijken en om te kunnen zien hoe de tenen van de poten eruit zien. Hierna heb ik hem direct losgelaten!
 
Tijdens de workshop zullen alle elementen van de kikker onder de loep worden genomen. Hierboven heb ik even heel summier de omtrek van de kikker aangegeven, maar het gaat niet alleen om de grove elementen, maar ook om zaken die het realistisch maken, zoals de structuur van de huid en de knokkels in de tenen.
Onderstaande Zbrush illustratie heb ik al een tijdje geleden gemaakt. Voor de workshop zal ik nog een tweede maken die alle elementen van de kikkers uit mijn tuin heeft.

Tsvangirai

Soms krijg ik de onbedwingbare neiging om mijn technische vaardigheden wat te oefenen. Dat is een handige afleiding als ik met lange en zware projecten bezig ben en het zorgt er ook nog eens voor dat ik beter wordt! Vandaag kwam het weer opzetten. Ik wilde iets doen met de actualiteit, zonder al te diep op de stof in te gaan. Dus heb ik een willekeurig item gepakt, de opositieleider in Zimbabwe, Tsvangirai.

Veel illustratoren gebruiken een foto als basis voor hun portretten. Als je goed om je heen kijkt en een beetje gaat zoeken zul je van sommige portretten zelfs de foto vinden die als basis heeft gediend. Daar is niks mis mee, het is vaak een kwestie van tijd. Wil je een eigen perspectief aan een illustratie geven, dan ben je vaak meer dan het vierdubbele van de tijd kwijt aan het bestuderen van je onderwerp. Zeker als je van illustreren leeft heb je die tijd vaak niet. Ik wilde daarom juist kijken of ik het anders kon aanpakken zonder al te veel tijd kwijt te zijn. Om dat voor elkaar te krijgen gebruik ik Zbrush, een 3d kleiprogramma. Dat kost natuurlijk dezelfde studie als bij een gewone illustratie, maar je kunt wat meer raden: met een paar foto's heb je al voldoende om in 3d een hoofd te maken. Doordat je het hoofd iedere keer in de positie van een van de foto's brengt zie je wat er wel of niet klopt aan het model waarna je dat kunt aanpassen. Door heen en weer te switchen tussen bijvoorbeeld een foto waar je model schuin van voren op staat en eentje waarbij je model recht van voren is gefotografeerd kun je het soms zelfs tot twee foto's beperken. Dit zijn de foto's die ik gebruikt heb:

De illustratie is nog niet helemaal goed, ik had mezelf maximaal 4 uur gegeven, maar hij komt al aardig in de richting. Als je het wil stoppen, even op de rechtermuisknop klikken en de "loop" afvinken!

En een close-up:

't is leuk! Dus hier een animatie in kleur.

Kikkerdril

Veel te laat in het jaar, maar het ligt dan ook op de kant. Een beetje nadrillend, de jonge kikkervisjes meebewegend.

Deze animatie, maar 3 seconden, kostte ongeveer 36 uur om te renderen op mijn snelste machine. Dat is ongeveer net zo lang als de animatie van de vorige keer die 30 seconden duurde. Hoe komt dat? De vorige animatie is relatief eenvoudig met duidelijke vormen. Het meeste tijd daar ging in het maken van het gras. Een individuel beeld was in ongeveer twee en een halve minuut klaar. Bij deze animatie moet mijn computer per beeld ook nog eens alle brekingsindexen van het doorzichtige kikkerdril berekenen en dat kost tijd! 22 minuten per beeld om precies te zijn.

Vandaar dat ik hem nu zo laat zien. Later maak ik er eentje die een stuk vloeiender is.. en pas beweegt als je er met je muis op klikt.

En, o ja, ik ga ook uitzoeken hoe ik zo'n animatie met de 3d mogelijkheden van pdf kan combineren. Wie wil zien hoe het kikkerdril voor bovenstaande animatie er in 3d uitziet, kijk op volgende 3d pdf:

Als je op de pdf klikt zie je het 3d model verschijnen. Je kunt dit nu ronddraaien en inzoomen.

Geanimeerde DikeAlert

Ik doe tegenwoordig ook aan animatie. Dat is voor mij relatief makkelijk omdat ik toch meestal al de basis in 3d maak. Raar eigenlijk dat ik dan ook nu pas aan begonnen ben.

Van de week is mijn eerste betaalde animatie onderdeel geweest van de uitreiking van de vernufteling. De Vernufteling is de jaarlijkse prijs die wordt toegekend aan het meest innovatieve project van een Nederlands ingenieursbureau. Initiatiefnemers van deze prijs zijn technologietijdschrift De Ingenieur, beroepsvereniging KIVI NIRIA en branchevereniging ONRI.

Ik had al een illustratie voor een van de deelnemers gemaakt en toen deze een van de genomineerden bleek vroeg de adjunct-hoofdredacteur van De Ingenieur mij er ook maar een animatie van te maken. Ik zei gelijk ja, maar hoewel ik al veel geoefend had, had ik nog nooit een echte animatie gemaakt. Ik vroeg daarom of ik een dag even het een en ander kon uitzoeken. En het bleek veel makkelijker dan dat ik dacht!

Wat moest ik nu maken? Harry Mols van Witteveen & Bos heeft een zeer elegant systeem ontwikkeld om er in een vroeg stadium achter te kunnen komen of een dijk bij hoge waterstanden kans heeft om door te breken. Dit systeem heet dikealert en bestaat uit een glasvezelkabel die ongeveer 30 centimeter onder het oppervlakte van de dijk wordt ingegraven. Buiten de bebouwde kom aan de bovenkant van de dijk, binnen de bebouwde kom aan de onderkant, maar dat is een detail. Om de 2 meter zit er een meetpunt op die glasvezelkabel die bepaald waar dat punt is ten opzichte van de dichtsbijzijnde punten. Iedere dijk beweegt wel wat met hoog water, het wordt pas gevaarlijk als een bepaald dijkvlak meer beweegt dan de rest. Op dat moment, dus al een paar dagen voordat dat stuk dijk zou kunnen doorbreken, wordt er alarm geslagen.

Om alles mooi in elkaar te passen heb ik de grond vrij diep gemaakt waardoor alle tekstblokjes binnen de illustratie zelf pasten. De basis van deze illustratie is, zoals zo vaak, in 3d gemaakt, maar de kleuren, de grond, het gras en de pijlen en dergelijke in Photoshop en daarna in InDesign.

En toen moest ik de animatie maken. Dat leverde wel wat problemen op in eerste instantie: ik kon niet na afloop het gras en de grond toevoegen, dan zou ik in 2009 nog niet klaar geweest zijn. Gelukkig ontdekte ik dat je met de haarmodule van studio 3ds max redelijk realistisch gras kon maken. Ik wilde ook dat je het gevoel kreeg naar echt water te kijken, het water buitendijks en het water in de sloot moesten dus bewegen. Omdat ik instructies had geen teksten in de animatie te plaatsen behalve bij de grafiek die het verschil tussen een normale meting en een alarmerende meting aangaf, kon ik de dijk weer zijn oorspronkelijke vorm geven (ik heb vorig jaar een groot aantal dijksituaties gemaakt voor het hoogheemraadschap van Rijnland). In eerste instantie heb ik nog gekeken of ik er ook nog een extra camerabeweging bij zou maken, maar het rijzen van het water is vrij subtiel en zou op die manier gemist kunnen worden. Uiteindelijk is het een animatie van 30 seconden geworden. Dat kostte op mijn computer (een 64 bit quadcore met 8 gig geheugen) zo'n 36 uur renderen...

De grafiek heb ik gemaakt in Flash. Dat koste wat minder tijd. Om beide animaties samen te brengen heb ik ook Flash gebruikt. Ik importeerde beide filmpjes in Flash en positioneerde ze zo dat het een geheel werd.

Dikealert heeft de Vernufteling jammer genoeg niet gewonnen, maar dit was wel een mooie animatie om te maken. Ik heb de animatie zo rustig mogelijk gehouden ter voorkoming van afleiden waar het in eerste instantie om gaat: de glasvezel kabel die reageert op het verplaatsen van de dijk.

En, o ja, dit voorkom je er mee: